browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

Polski Owczarek Podhalański

Historia rasy

Przodkowie owczarka podhalańskiego, podobnie jak większość dużych, silnych, długowłosych ras psów pochodzą od doga z Tybetu. Okazały piękny pies dog tybetański dostał się do Europy prawdopodobnie przez Afrykę, drogą handlową Fenicjan, prowadzącą do Hiszpanii.

Fenicjanie zabierali ze sobą piękne psy, które w czasie wędrówek wymieniali na różnego rodzaju bardzo wówczas atrakcyjne i cenne wyroby ze szkła, srebra oraz purpurowe tkaniny.

Ale była jeszcze druga droga prowadząca z Azji do Europy, a był to szlak bojowy rzymskiego oręża. Rzymianom wielkie psy pomagały w bitwach, pilnowały jeńców wojennych, a niektórzy wodzowie z uwagi na ich zalety, sprowadzili je do roli psów towarzyszących.

Z licznych opisów, a szczególnie rzeźb znajdujacych się w Muzeum Watykańskim wynika, że Rzymianie posiadali dwie odmiany dużych, długowłosych psów, a mianowicie białe, używane przez pasterzy oraz czarne służące do obrony osobistej i pilnowania różnych zabudowań.

Okazałe białe psy przywędrowały na Podhale wraz z pasterzami owiec i bydła dopiero w XV i XVI wieku.

Były to włoskie plemiona pasterskie, które z południa ze stadami owiec wędrowały wzdłuż Karpat w polskie Tatry i na Podhale. Duże białe psy mieszkańcy Podhala często nazywali luptakami, a po upływie czasu polskimi owczarkami podhalanskimi. W 1851 roku w Czasopiśmie Tatry Polskie, Ludwik Zejszner tak Pisał: Duże białe psy podobne do nowofunlandów. Długi biały włos na karku i ogonie dłuższy, pysk podłużny, czarne iskrzące oczy mówią o ich niepospolitej zmyślności i odwadze. Na hali utrzymują stado w porządku rozbiegające owcezaganiają w kupę i to się odbywa tak zwinnie i szybko, że trudno sobie wyobrazić lepszych wykonawców woli pasterza. Życzyć by należało, aby ta rasa rozpowszechniła się w całym kraju, mająca tyle nieporównanej wyższości nad zwyczajnymi psami owczarskimi. Są bardzo do obcych nieufne.

W 1878 roku X.W.A Sutor na łamach czasopisma „Życie pasterskie w Tatrach” pisze : „Na wiosnę, kiedy wiatr już wiał halny śniegi z gór zmiecie, a upłazy dobrze się zazielenią i przychodzi pora wyruszenia z bydłem i owcami na całe lato na hale, nastaje powszechna radość w każdej wsi podhalańskiej. Starsi i doświadczeni bacowie i juhasi udzielają rad młodszym, jak się obchodzić na halach podczas słoty i śniegu, jak się strzec wilków i niedźwiedzi. Spędzając owce z całej wsi na jedno miejsce, mieszają razem i liczą ile całe stad (kyrdel) sztuk wynosi. Gdy już wszystko do drogi gotowe następuje pożegnanie z domownikami i życzą sobie nawzajem szczęścia do życia pasterskiego pełnego uroku i poezji. Baca, kropiąc wodą święconą cały kierdel, prosi Pana Boga o opiekę i zachowanie od nieszczęścia, a potem robi ciupagą krzyż na drodze przed owcami, mówi „Ostańcie z Bogiem” i daje znać juhasom do pochodu.

Cały kierdel owiec otoczony drużyna na koniach, wśród brzęków dzwonków, beczenia owiec, szczekania psów, przy śpiewie i grze na fujarkach lub kobzie, postępuje wesoło i gwarnie ku górom niby orszak weselny. Przodem idą juhasi, w czarnych wymoczonych w tłuszczu kapeluszach wywijając zwinnie ciupagami. Obok nich duże białe psy, wszędzie im towarzyszące. Na ostatku jadą wozy z potrzebnymi do mleka naczyniami i sprzętem szałasowym.

Po przybyciu do szałasu rozpalają w nim ogień (watrę), układają naczynia, naprawiają zepsuty dach, obok szałasu grodzą miejsce do dojenia owiec (stragę), znoszą drzewo na opał. W każdym szałasie są 2-4 psy, niezbędne dla baców i juhasów. Są to duże białe psy, czarne i błyszczące oczy świadczą o ich sile i śmiałości.

W dzień zwykle po dwa idą z juhasami do zaganiania owiec, w nocy zaś stróżują – pilnują owiec przy szałasie przed wilkami i niedźwiedziami.

 

Wzorzec Owczarka Podhalańskiego

Wpisany do rejestru FCI pod liczbą 252a w dniu 29.08.1967 roku, a kiedy w 1985 roku wprowadzone drobne zmiany, zgłoszono je do FCI pod liczbą 252b.

Wygląd ogólny, właściwości psychiczne i użytkowe.

Pies mocnej, zwartej budowy, znamionującej siłę i ruchliwość. Usposobienie ma spokojne, jest pojętny i czujny.

  1. Wzrost: wysokość w kłębie psa 65 – 70 cm, suki 60 – 65 cm.
  2. Format prostokątny, psy nieco krótsze niż suki.
  3. Użytkowość: daje się łatwo układać do zadań pasterskich, stróża obejścia. Okazała postawa i piękny wygląd czyni z niego efektywnego psa do towarzystwa.

1. Głowa.

  1. Proporcjonalnej wielkości, sucha, trzymana średnio wysoko zarówno w ruchu jak i gdy pies stoi. Długość trzewiotrzaszki nieco większa od długości mózgowioczaszki lub jej równa.
  2. Mózgowioczaszka z profilu lekko wypukła, bruzda czołowa płytka.
  3. Krawędź czołowa wyraźnie zaznaczona, jednak niezbyt ostro załamana.
  4. Kufa mocna, łagodnie zwężająca się, grzbiet nosa szeroki.
  5. Wierzchołek nosa średniej wielkości o otwartych nozdrzach, koloru czarnego.
  6. Wargi pożądane ściśle przylegające, o brzegach ciemno zabarwionych.
  7. Uzębienie mocne, wszystkie zęby równomiernie wykształcone.  Zgryz nożycowy, dopuszczalny cęgowy.
  8. Oczu średniej wielkości, wyraziste nieco skośne, tęczówki ciemne – piwne. Brzegi powiek ciemne.
  9. Uszy osadzone na wysokości zewnętrznego kąta oka lub nieco wyżej, średniej długości, dosyć grube, trójkątne, gęsto owłosione, przylegające wewnętrznym brzegiem do głowy. Płaty uszu ruchliwe.

2. Szyja

  • Średniej długości, muskularna, bez podgardla, obfita kryza. Górna linia szyi wzniesiona ponad linię grzbietu.

3. Tułów.

  1. Długi i masywny.
  2. Kłąb wyraźnie zaznaczony, szeroki,
  3. Grzbiet prosty, szeroki o lędźwiach szerokich, dobrze związanych.
  4. Zad lekko spadzisty.
  5. Klatka piersiowa głęboka, żebra skośne, nieco płaskie.
  6. Brzuch nieznacznie podkasany.

4. Ogon

  • Niezbyt wysoko osadzony, noszony poniżej linii grzbietu, w podnieceniu unosi do ponad grzbiet lecz nie zakręca. Opuszczony w dół ogon sięga do stawu skokowego, na końcu może być lekko wygięty.

5. Kończyny przednie

  1. Muskularne, o mocnej nie za ciężkiej kości. Widziane z przodu proste.
  2. Łopatki lekko skośne, przylegające.
  3. Łapy: śródręcze nieznacznie wysunięte ku przodowi.
  4. Palce zwarte w stosunkowo dużą, owalnego kształtu piąstkę. Między palcami owłosienie. Opuszki mocne, twarde, ciemno pigmentowane. Pazury mocne, tępe, pożądane ciemne.

6. Kończyny tylne

  1. Widziane z tyłu: pionowe, nieco odstawione do tyłu, umiarkowanie ukątowane
  2. Stopa: śródstopie ustawione pionowo.
  3. Palce jak u nóg przednich.

7. Owłosienie

Na głowie. Kufie, na przedniej stronie nóg przednich i tylnych od stawu skokowego w dół – sierść krótka, gęsta. Na szyi, tułowiu sierść długa, gęsta, prosta lub lekko falista, w dotknięciu twarda, z obfitym podszyciem. Na szyi bogata kryza, na udach obfite owłosienie. Ogon obficie owłosiony, puszysty.

8. Umaszczenie

Białe, kremowy nalot niepożądany.

9. Wady dyskwalifikujące

Przodozgryz, tyłozgryz, słabo zaznaczona krawędź czołowa, spiczasty pysk, znaczne braki zębowe, owłosienie kędzierzawe lub jedwabiste, brak podszycia, łaciatość, usposobienie nerwowe lub zdecydowanie napastliwe.

10. Wady nie dyskwalifikujące

Głęboka bruzda czołowa, uszy osadzone wysoko, odchylone do tyłu, oczy niedźwiedzie, jasna, słaba pigmentacja nosa, brzegów warg i powiek, szyja trzymana poziomo, przebudowany zad, brak owłosienia między palcami, kryzy na szyi i frędzli na nogach, wilcze pazury ogon noszony ponad grzbietem. Psy muszą mieć dwa widoczne, normalne jądra, dobrze leżące w mosznie i przesuwalne.